Eten & Drinken

 

Drinken

Drink water, of nog beter: Basisch water. Ongezoete limonade, vruchtenthee, vruchtensap, alles is goed. Als je maar genoeg drinkt. Bedenk wel dat in sommige limonade, vruchtensap en zeker in cola veel suiker zit. Geraffineerde suiker, die dus fabrieksmatig is gezuiverd, werkt in je lichaam sterk zurend. Dat is voor een jichtlijder niet gezond. Je kunt dus beter sappen drinken die niet zijn aangezoet en louter uit natuurlijke smaak- en zoetstoffen bestaan. Kijk ook uit met citrusvruchtsappen (citroen, limoen, sinaasappel), die werken ook verzurend.
Thee en koffie (ook cafeïnevrije) bevatten stoffen die bij afbraak in het lichaam zurend werken. Kijk er dus mee uit als je er veel van drinkt, zeker als je er suiker in gebruikt. Lees er meer over op de pagina over het genezen van jicht. En dan alcohol. Ik lees de grootste onzinverhalen over jichtlijders die jicht hebben gekregen of hebben door gebruik van alcohol. Nonsens. Als je gezond leeft, met een weloverwogen menu en leefwijze, past alcohol daar prima in. Denk je nu echter een halve fles jenever per dag te kunnen (blijven) drinken, dan is dit verhaal niet voor jou. Maar een glas witte wijn, of twee, en tijdens een vrolijke bui zelfs drie glazen, is geen probleem. Eén of twee glazen whisky, ga je gang. En noem maar op, je kunt bijna alle alcoholhoudende dranken drinken. Met mate, maar af en toe kun je de teugels rustig laten vieren: Geen probleem. Echter, laat het pilsje staan en blijf van rode wijn af. In bier en in rode wijn zitten, als gevolg van het productieproces, veel stoffen uit de celwanden van respectievelijk graan en druiven. Daar zit purine in en deze wordt door de bereiding geconcentreerd. Dat is lekker, weet ik, maar niet goed voor jichtlijders. Veel beter is het rosé wijn te drinken, bij voorkeur die gemaakt is van vruchten en niet van druiven. Dan krijg je weinig purine binnen. Zoek dus soelaas in witte wijn, rosé wijn, vruchtenwijn, champagne, wodka, jonge klare.

Besef wel dat alcohol en ook de suiker in zoete likeur zurend werken. Bij het afbreken van die stoffen komen elektronen vrij die het lichaam wil afvoeren door ze te binden met mineralen. Die werking heet een zurende werking, ze zuigt moleculen weg. Dat compenseer je met ontzuring, bijvoorbeeld met een tomaat, een aardappel, noten, mandarijnen. Voor de juiste balans, kijk op de pagina over genezen.
Alcohol breekt ook hersencellen af en verstoort de werking van de spijsvertering en de werking van organen. Maar alcohol kan ontspanning geven en is om die reden geschikt. Bedenk wel dat het allerbeste is niet te drinken en niet te roken, maar er is een verschil tussen het dwangmatige mijden ervan waardoor spanningen ontstaan en het gebruik tot het niveau dat misbruik mag heten.  

Eten

Tja. Eigenlijk is het heel makkelijk.

Alle vast voedsel waarbij de (stevige) celwand meekomt bevat purine. Eet je er een paar hapjes van, geen probleem (toastje, snack, etc). Gebruik je het als basisvoeding, afrader.
Voorbeeld: Erwtje. Hoe lekker ook, het is een peulvrucht en bevat derhalve veel purine. Erwtensoep zul je dus beter laten staan. Net als alles met bonen. Dat wil niet zeggen dat je een tortilla, waar enkele bonen in zitten, moet laten passeren. Nee hoor. Gewoon happen en genieten. Maar ga ze niet dagelijks en dan enkele per keer verorberen.

Brood: Witbrood kun je met mate eten en is minder zuurvormende dan bruinbrood. Als je brood eet, eet dan witbrood, dat is minder slecht voor het lichaam. Bruinbrood is sterker zurend en bevat ook meer purine: Niet eten, zeker geen volkoren tarwebrood. Viergranenbrood met hele korrel etc, niet doen. Sterke afrader vanwege de purine en het zuurvormende karakter. Beter is het om brood helemaal te mijden, maar dat is sociaal niet makkelijk te realiseren. Besef dat brood in de natuur niet voorkomt en dat het menselijk lichaam brood moeilijk kan verteren. Daarnaast bevat brood weinig gebonden mineralen (in de oven kapot gemaakt) en verzuurt het daardoor je lichaam.

Rijst. Zilvervliesrijst bevat het velletje van de rijstkorrel --> Niet doen. Gepelde rijst (zoals de meeste witte rijst in de winkel) kun je onbeperkt eten. Rijst werkt zelfs ontzurend en is daardoor zeer geschikt voor een jichtlijder.

Pasta: Ja. Pasta kun je gerust eten. Pasta wordt gemaakt van gepelde graankorrels. Goed zo. Ze bevat nauwelijks purine, maar bedenk wel dat er veel koolhydraten in zitten. Wissel de pasta dus af met ander voedsel om verzuring te voorkomen. Een goede neutralisatie van de zurende werking van pasta is tomatensaus, die ontzurend werkt. Samen vormen ze een goede zuur/basecombinatie maar is het een combinatie die moeilijk verteerbaar is. Door goed op de pasta te kauwen kun je de vertering een handje helpen.

Effe een lekker jichtgezond receptje: Wok verhitten met een eetlepel plantaardige olie. Vijf teentjes fijngesneden knoflook, duimgrote fijngesneden gember en een fijngesnipperd uitje een minuut bakken. Dan losgemaakte paksoi, spitskool of wat je lekker vind er bij. Twee minuten heet bakken, af en toe omscheppen. Aankruiden met peper en klein scheutje maggi (ipv zout). Meteen serveren met gekookte witte wijst en een tomaat. Je kunt dit recept uitbreiden met een keuze uit stukjes cashewnoten, amandelnoten en/of zonnebloempitten etc.

Vlees kun je met mate eten. Echter, probeer orgaanvlees (hersenen, lever, niertjes, etc) te vermijden. Ze bevatten veel purine. Er gaan fabeltjes rond dat rood vlees slecht is voor jichtlijders. Ja, als je een kilo biefstuk eet is dat niet goed voor een jichtlijder. Sterker nog: Dat is voor niemand goed. Als je al een keuze maakt om vlees te eten, eet dan niet meer dan 125 tot 150 gram vlees per dag (dat is inclusief de broodmaaltijd). De essentie van gezond leven is afwisseling, het vinden van de balans waarbij je vlees compenseert met andere voedingsmiddelen. En daar horen ook vleesloze dagen bij, echt. Nog beter is het geen vlees te eten, vegetarisch, maar dat kan een wat drastische aanpassing zijn als je gewend bent vlees te eten. Gewoon een paar vlees- en visloze dagen per week introduceren kan al een hele verbetering zijn. Die vleesloze dagen kun je langzaamaan verder uitbreiden. Terwijl je vlees eet moet je dit compenseren met flink wat rauwe of zeer kort gekookte groenten (ontzurende voeding).

Vis is lastiger. Een regel is dat weekdieren en vissen die leven van prooi veel purine bevatten. Vissen die zich voeden met planten bevatten minder purine. Zonder gegronde viskennis kom je dus niet ver. Daarom wat tips: Mosselen, oesters, kokkels en anemonen leven van plankton, maar toch hopen ze purine op. Alles in een schelp laat je liever liggen. Echter, een keer per week mosselen (etc) is geen probleem. Zalm, tonijn, haring, sardines, forel, ansjovis en spiering bevatten veel purine. Zeker maatjesharing die je rauw eet: De purine zit daar in hoge concentratie in. Niet doen. Echt niet. Maar één lekkerbekje per week of een lekker stuk gebakken zalm per week is geen probleem. Denk er wel aan eiwitrijk voedsel, zoals vis, te compenseren met groenten en aardappelen of rijst. Ben je echt fervent visliefhebber, dan kun je af en toe jezelf toegeven aan: Zeetong, kabeljauwfilet, schol, schelvis, snoek, snoekbaars, forel, gerookte aal, gerookte haring en krab. Als je (gebakken) vis eet, laat het velletje dan achter. In het velletje zit relatief veel meer purine dan in het spiervlees van de vis.

Bessen. Bessen bevatten nauwelijks purine, dus ga je gang. Bedenk het volgende geweldige nieuws: Een tomaat is een bes. En ja hoor, je kunt tomaten onbeperkt eten. In soepen, als saus, etc etc. Oh man, wat is dat geweldig! Je kunt er zo ontzettend lekkere dingen mee maken... En tomaten ontzuren ook nog, dus ze vormen mooi tegenwicht tegen vlees, vis, zuivel en vet. Super!

Vruchten. Alle vruchten bevatten weinig purine. Courgette, komkommer, augurk, etc. Ze werken behoorlijk ontzurend en zijn dus een ideale kookpartner om vlees of vis te compenseren.

Fruit. Gewoon eten, zeker als het vers en rijp is. Er zitten ook nog fiks wat vitaminen in, dus die pak je mooi mee. Fruit is erg gezond en bevat veel natuurlijke zoetstoffen die ons lichaam goed kan gebruiken. Het zijn gemakkelijk te verwerken koolhydraten en vormen daarmee een ideale snelwerkende brandstof voor het lichaam. Kijk wel uit met citrusvruchten (citroen, sinaasappel, limoen) want die zuren het lichaam. Compenseer een sinaasappel met een paar mandarijnen en het zit weer goed. Zeer gezond is een banaan.

Groenten als ui, rettich, schorseneer, selderij, en bijzonder wortel, broccoli, spruitjes en bieten zijn goed en gezond. Kijk een beetje uit met asperges, bij veelvuldig gebruik krijg je best wel wat purine binnen. Erg gezond zijn zachte kruiden, gember en knoflook. Joepie! Je kunt dus bij het koken heerlijk aankruiden, maar gebruik geen of sporadisch al te scherpe kruiden en pepers. Erg gezond zijn ook maïs, amandelen, noten, dadels, olijven en zeer zeker vijgen.

Sla. De meeste sla is in orde, mits biologisch gekweekt (maar dat geldt eigenlijk voor alle voedsel). Bij sla hoopt gif zich op, dus koop die gewoon biologisch gekweekt. Uitzondering vormt veldsla die veel purine bevat.

Champignons en paddenstoelen. Nee, niet te veel van eten. Beetje is geen probleem, maar matig jezelf.

 

Kool, spitskool, groene kool, rode kool, paksoi, en zeker zure kool zijn heel goed voor jichtlijders. Bloemkool daarentegen bevat best wel wat purine, wees daar dus bescheiden mee.

Ei. Een ei bevat van nature nauwelijks purine. Maar omdat een ei veel eiwitten bevat en verzadigde vetten, is een ei niet gezond. De verzadigde vetten worden door het lichaam afgebroken. Hierbij komt purine vrij. Daarnaast bevatten eieren veel zwavel, een zurende stof die mineralen wegzuigt. Niet zo gezond dus. De dooier daarentegen bevat veel goede (HDL) cholesterol. Dat is dan weer gezond. Een ei is gezond en ongezond tegelijk dus: Eet ei met mate maar wees niet bang om af en toe een eitje te tikken.

Peulvruchten als de erwt, bonen en linzen zijn grote purineleveranciers en dus niet geschikt voor een jichtlijder. De pinda is ook een peulvrucht en geen noot. Noten en pitten zijn goed voor jichtlijders, maar de pinda, omdat het een peulvrucht is, is wat minder geschikt. Echter, ze bevat weinig purine en met mate genuttigd vormt ze geen probleem.

Soja. Soja, soya, tofu, tempeh, seitan bevatten net zo veel eiwitten als vlees. Daarmee zijn ze goede vleesvervanger maar tevens goede purineleverancier. En dus voor de jichtlijder ongeschikt voedsel. Soja bevat ook veel zetmeel en die combinatie maakt het zeer moeilijk verteerbaar. Eet het niet of met mate en compenseer het met ontzurende voedingsmiddelen.

Zuivel. Zuivelproducten als kaas en boter zuren het lichaam. Daar is niets mis mee, mits je compenseert. Echter, om "zuur" te compenseren moet je tot wel vier keer die hoeveelheid "ontzuur" binnenkrijgen, zie de genezen pagina. Melk bevat ook vet, dat zuurt, maar omdat het ook calcium bevat, dat ontzuurt, vormt melk op zich geen bron van zuurvorming. Ongepasturiseerde (en ongesteriliseerde) melk kun je dus drinken, maar erg gezond is het niet: Melk zorgt voor sterkte slijmvorming in je spijsverteringskanaal waardoor ander voedsel slecht verteerd. Drink dan bij voorkeur volle melk, want magere melk, of erger, gepasteuriseerde melk, is ongezond. Gepasteuriseerde melk zorgt juist voor een kalkgebrek en veroorzaakt verkalking van weefsels. Daarnaast is het een bron van stijfheid in de gewrichten, waarmee melk dus regelrecht ongeschikt is voor jichtpatiënten. Besef dat zowat alle melk die in het zuivelrek van de supermarkt staat gepasteuriseerd (of zelfs gesteriliseerd) is. Daarmee is melk van de supermarkt dus niet geschikt voor consumptie. Niet voor jichtpatiënten, maar ook niet voor mensen zonder jicht.
Daarentegen is yoghurt gezond, en het heeft ook nog een ontzurend karakter. Yoghurt, ook magere, kun je dus volop gebruiken. Laat vruchtenyoghurt staan omdat daar vaak suikers aan zijn toegevoegd.
Hollandse kaas is vet, bevalt veel zout en eiwitten en is erg ongezond. Betere kaassoorten, geschikt voor een jichtlijder, zijn: Magere kwark, Gruyère, hangop, groene Zwitserse kaas, Italiaanse Parmezaansse kaas en Griekse Fèta.

Fonds/bouillon, nee. Je kookt de purine uit het vlees en in de fond, die je daarna indikt. Hierdoor wordt de concentratie purine hoog. Als je toch bouillon wilt gebruiken, maak die dan zelf van kip (matig geschikt) of van groenten (gezond).

Spinazie bevat heel veel water, en bij de bereiding hou je relatief veel celwanden over. Meer dan bij kool en zo. Daarom krijg je bij het eten van spinazie veel celwandjes binnen en daarmee veel purine. Spinazie bevat veel purine en kun je daarom beter matigen.

En dan aardappelen. De aardappel, net als de tomaat en aubergine, behoort tot de plantenfamilie "nachtschade". Deze planten bevatten een sterk ontzurend karakter, en zijn daardoor ontzettend gezond. Ik weet niet hoe ik dit duidelijk genoeg kan aangeven, superlatieven ontbreken mij, maar deze producten zijn héél erg gezond voor iedereen en de jichtlijder in het bijzonder. Elke dag een paar aardappelen en wat tomaten en je ben met je menu al minstens op de helft. Bedenk dat als je ze bakt in olijfolie je ook nog het zeer gezonde effect van de olijven meepakt.

De nachtschades bevatten een sterk ontzurend karakter en kunnen het zuur, dat bij het verteren van vlees, vis, zuivel en vet in het lichaam ontstaat, goed compenseren. Voor een goede balans is het eten van een tomaat, aardappel of aubergine dus zeer aan te bevelen. Sterker nog: Daar waar een teveel aan vlees/vis/zuivel je schade kan toebrengen, is een matig overschot aan tomaat, aardappel of aubergine niet schadelijk voor je lichaam. Lees hier meer over op de pagina over het genezen van jicht.

De aardappel is nog om een andere reden erg gezond voor een jichtlijder. Brood zuurt het lichaam. Tarwebrood is zelfs heel erg zuurvormend, rooft calcium uit onze botten en bevat nauwelijks voedingswaarde. Om koolhydraten binnen te krijgen is het veel beter aardappelen of rijst in plaats van brood te eten. Een aardappel is vele malen gezonder dan brood. Bedenk dat brood een kunstmatig product is dat in de natuur niet voorkomt (groeit). De aardappel en rijst zijn wel natuurproducten en ons lichaam kan er vele malen beter mee overweg. Voor een jichtlijder valt hier op een eenvoudige manier enorme winst te boeken: Neem minder brood tot je en eet meer rijst en vooral aardappelen. De aardappelen "zuigen" als het ware de jicht uit je lijf! Maak zelf je aardappelsalade en neem deze mee naar je werk, dan hoef je tijdens de lunch geen brood te eten en eet je écht gezond.


Dit zijn de gezonde voedingsmiddelen op een rij:

Water, ongezoete limonade, vruchtenthee, vruchtensap (behalve citrus).
Tomaten, aardappelen, aubergines, noten, pitten, mandarijnen, witbrood, witte rijst, pasta, tomatensaus, gember, knoflook, uien, paksoi, spitskool, cashewnoten, bessen, vruchten, courgettes, komkommers, augurken.
Fruit, mandarijnen, bananen, rettich, schorseneer, selderij, wortels, broccoli, spruitjes, bieten, maïs, amandelen, dadels, olijven, olijfolie, vijgen.
Sla, Kool, spitskool, groene kool, rode kool, paksoi, zure kool, yoghurt, magere kwark, Gruyère, hangop, groene Zwitserse kaas, Italiaanse Parmezaansse kaas, Griekse Fèta.


Een moussaka (ovengerecht) van een laagje aubergineschijfjes, aardappelschijfjes, tomatenschijfjes afgemaakt met een dun laagje geraspte Parmezaansse kaas is dus een prima voedzame gezonde maaltijd voor een jichtlijder.

 

Op m'n kook-website KOKEN MET ASCHWIN (http://koken.met.aschwin.nl) staan heerlijke kookrecepten. Ze zijn allemaal voorzien van veel foto's en zijn door heldere uitleg prima zelf na te maken. Speciaal voor jichtpatiënten heb ik een selectie van recepten gemaakt die bijzonder, goed of redelijk geschikt zijn. De classificatie is als volgt:

●●● Bijzonder geschikt: Het gerecht bevat geen of zeer weinig purine.
●● Goed geschikt: Het gerecht bevat een matige hoeveelheid purine.
Redelijk geschikt: Het gerecht bevat een redelijke hoeveelheid purine, maar zo lang je niet vaker dan één maal per week uit deze categorie eet is er niets aan de hand.

Dit zijn jichtvriendelijke gerechten, en door op de foto te klikken kun je het recept bekijken:

●●● Courgette-tomatensoep: Deze soep maak je met eenvoudige ingrediënten en is een heerlijke zomerse traktatie. De bereiding is eenvoudig en in het recept wordt veel informatie over de ingrediënten en de bereiding gegeven.
Italiaans stoofpotje: Dit milde Italiaanse stoofpotje smaakt naar meer... Bekijk het recept en zie hoe eenvoudig je het zelf kunt bereiden.
Pilaf: Deze Turks/Griekse Pilaf is eenvoudig te maken en laat zich goed invriezen. Je kunt hem dus vooraf maken en door de zoete smaak zal bijna iedereen hem erg lekker vinden.
●● Keftethes: Keftethes zijn Griekse gehaktballen, die je als snack, als voorgerecht en ook als bijgerecht kunt serveren. Maak kennis met deze heerlijke en eenvoudige gehaktbal.
●●● Salade met tomaat, citroen en radijs: Dit is een salade die je een keer gemaakt moet hebben: Tomaat, gebakken citroen en radijs inclusief blaadjes. Samen met kaas en nootmuskaat is dit een lekkere salade.
●● Draadjesvlees met paprika: Een eenvoudig te bereiden stoofpotje van draadjesvlees met groene paprika, uien en room. Je kunt het serveren met aardappelen, rijst en pasta's, dus erg veelzijdig.
●●● Salade met tomaat, radijs en kipfilet: Een salade geschikt voor alle seizoenen: Tomaat, radijs, sjalot op een bedje van veldsla met reepjes gebakken kipfilet... Erg lekker.
●●● Salade met tomaat, komkommer en mozzarella: Deze lekkere salade is zeer geschikt om tijdens zonnig weer nog meer in de stemming te komen. Op een bedje van ruccola liggen stukjes tomaat, komkommer en blokjes mozzarella. Allemaal lekker gekruid..
●● Spaghetti met biefbaklapje: Pure eenvoud : Spaghetti met reepjes rundvlees en reepjes paprika in een heerlijk roomsausje. Snel klaar en verrassend lekker.
●●● Spaghetti met kipfilet: In de reeks snel-klaar-recepten is dit een heel lekker recept van spaghetti met kipfilet. Samen met een paar chili pepers, knoflook en in partjes gesneden bosui is het een traktatie...
Spaghetti met mosselen: Een snel-klaar recept: Een gefruit gesnipperd uitje en knoflook in heerlijke olijfolie, gebakken mosselen en peterselie. Met beetgaar gekookte spaghetti. Eenvoudig en heel snel klaar.
●●● Italiaanse kippensoep: Dit recept van kippensoep geeft een uitgebreide uitleg waarom juist deze ingrediënten worden gebruikt, en geeft je een heel smakelijke sterke kippensoep. En ook nog een koosjer gerecht bovendien.